Treść artykułu

Warsztaty rękodzielnicze „Krajna haftem malowana”

Kategoria MGOK Więcbork

„Krajna haftem malowana” to projekt warsztatów międzypokoleniowych, w czasie których odkryliśmy na nowo haft krajeński, który był tradycyjnie wyszywany nićmi na płótnie i lnie, a także w bardziej nowoczesny sposób przenoszony na porcelanę użytkową, biżuterię drewnianą, produkty zastosowania codziennego. W ramach projektu powstaje wystawa z katalogiem, ukazująca historię haftu krajeńskiego w Więcborku, a także efekty pracy warsztatowej.

Celem głównym projektu jest popularyzacja elementu dziedzictwa kulturowego Krajny jakim jest regionalny haft, a także rozbudzanie szacunku dla tradycji, która może ponownie zintegrować Krajniaków. Projekt w sposób twórczy pokazuje, że jest coś, co nas Krajniaków wyróżnia i identyfikuje.

Warsztaty „Krajna haftem malowana” prowadzone były we wrześniu i październiku w 4 miejscowościach gminy Więcbork: Sypniewie, Lubczy, Jastrzębcu i Więcborku. Uczestnicy warsztatów wzięli udział w 4 warsztatach tematycznych:

  • Tradycja wytworzona – warsztaty  malowania motywu haftu krajeńskiego
  • Biżuteria krajeńska metodą quillingu
  • Spersonalizowana krajeńska biżuteria i galanteria drewniana 
  • Haft tradycyjny

Do współpracy zaprosiliśmy wspaniałych twórców, którzy swoją determinacją, zaangażowaniem i kreatywnym spojrzeniem na haft krajeński budzili entuzjazm wśród uczestników warsztatów.

Warsztaty malowania motywu haftu krajeńskiego prowadziła Joanna Skiera – animatorka krajeńskiej tradycji wytworzonej. Urodziła się w 1972 roku w Więcborku. Bierze udział jako wystawca rękodzieła na Jarmarkach Krajeńskich. Uczestniczy w badaniach terenowych, których celem jest ustalenie źródeł haftu krajeńskiego. Prowadzi fanpage na facebooku #haft krajeński. Współpracuje z Muzeum Ziemi Złotowskiej, w którym znajduje się kajnt z 1920 roku wyhaftowany motywem krajeńskim przez Elżbietę Massel ze Starej Świętej, prababkę Wojciecha Skiery, męża Joanny.

Kolejny tydzień warsztatów to zajęcia z twórcą własnoręcznie wykonanej biżuterii w technice quillingu inspirowanej motywami haftu krajeńskiego Renatą Białowąs – animatorką krajeńskiej tradycji wytworzonej. Dorosłe życia spędziła na Śląsku, a od 2005 roku powróciła na Krajnę. Zajmuje się tworzeniem origami modułowego. Jej przygoda z haftem krajeńskim zaczęła się w roku 2012, kiedy wstąpiła w szeregi zespołu folklorystycznego „Krajniacy”.

Warsztaty tradycyjnego ludowego haftu krajeńskiego poprowadziła Irena Cichończyk, którahaftuje od dziecka, a jej wysoki kunszt hafciarski znany jest nie tylko na Krajnie, ale także poza granicami regionu. Jest ceniona przez etnografów z ośrodków uniwersyteckich i placówek muzealnych w całej Polsce. Wykonuje hafty krajeńskie oparte na wzorniku Jana Niedźwieckiego (ze Złotowa) i Jadwigi Domańskiej (z Więcborka, później z Inowrocławia). Komponuje własne skomplikowane układy oparte na artystycznie przekształconych motywach haftu krajeńskiego. Haft krajeński jest jej ulubionym wzorem ze względu na jego elegancką kolorystykę i prostotę motywów roślinnych.

Opiekunem merytorycznym wystawy oraz inspiratorem działań jest dr hab. Dorota Angutek – kulturoznawca i etnolog. Od 2004 r. prowadzi szeroko zakrojone badania terenowe i muzealne na Krajnie i w Lubuskiem. Do ważniejszych prac autorki należą książki Magiczne źródło filozofii greckiej (2003), Kulturowe wymiary krajobrazu (2013) oraz współredagowana z Beatą Frydryczak praca Krajobrazy. Antologia tekstów (2014). W roku 2017 w czasopiśmie LUD ukazał się artykuł Doroty Angutek pt.: Rekonstrukcja ludowego haftu krajeńskiego: stań badań, pochodzenie i wzór”. Finalizacją jej dotychczasowych prac nad haftem krajeńskim jest teka „Wzory haftu krajeńskiego ze Złotowa i Więcborka” oraz  „Haft krajeński w Więcborku. Historia i kontynuacja”